Blogpost bijgewerkt: 17-11-2026
Samenvatting: DORA (Digital Operational Resilience Act, verordening (EU) 2022/2554) is de EU-verordening over digitale operationele weerbaarheid in de financiële sector. Ze geldt sinds 17 januari 2025 in de hele EU en stelt eisen aan ICT-risicobeheer, incidentmelding, testen, het beheer van IT-leveranciers en informatie-uitwisseling. DORA vereist ook dat alle medewerkers en het bestuur verplichte training krijgen in IT-beveiliging en digitale operationele weerbaarheid.
In deze gids krijg je een overzicht van DORA: wie eronder valt, de vijf pijlers, hoe DNB en de AFM toezicht houden en wat de verordening precies van jullie training vraagt, artikel voor artikel.
Inhoud: Wat is DORA? · Wie valt eronder? · De vijf pijlers · DORA in Nederland · DORA en NIS2 · De trainingseisen · Zo voldoen jullie aan de trainingseisen · Veelgestelde vragen
Wat is DORA?
DORA is een EU-verordening die ervoor moet zorgen dat banken, verzekeraars, pensioenfondsen en andere financiële ondernemingen IT-storingen en cyberaanvallen kunnen weerstaan, opvangen en er weer van kunnen herstellen. DORA staat voor Digital Operational Resilience Act, in het Nederlands de verordening digitale operationele weerbaarheid voor de financiële sector.
De verordening werd in december 2022 aangenomen en geldt sinds 17 januari 2025. Omdat DORA een verordening is en geen richtlijn, is ze rechtstreeks van toepassing in alle EU-landen, zonder omzetting in nationale wetgeving. Vóór DORA waren de regels voor IT-beveiliging in de financiële sector verspreid over nationale en sectorspecifieke eisen. DORA brengt ze samen in één gemeenschappelijk regelkader. Je kunt de volledige tekst lezen op EUR-Lex.
Belangrijke data
Datum |
Wat er gebeurde |
December 2022 |
DORA wordt aangenomen en gepubliceerd in het Publicatieblad van de EU |
16 januari 2023 |
De verordening treedt in werking |
17 januari 2025 |
DORA is van toepassing op alle ondernemingen die eronder vallen |
18 november 2025 |
De Europese toezichthouders wijzen de eerste 19 kritieke externe ICT-dienstverleners aan |
Wie valt onder DORA?
DORA geldt voor vrijwel de hele financiële sector in de EU, meer dan 20 soorten ondernemingen. Daaronder vallen onder meer:
Banken en kredietinstellingen
Verzekeraars, herverzekeraars en pensioenfondsen
Beleggingsondernemingen en fondsbeheerders
Betaalinstellingen en elektronischgeldinstellingen
Aanbieders van cryptoactivadiensten
Centrale effectenbewaarinstellingen en handelsplatformen
DORA raakt ook IT-leveranciers van de financiële sector. Financiële ondernemingen moeten in hun contracten eisen stellen aan hun leveranciers, en de grootste leveranciers kunnen onder rechtstreeks EU-toezicht komen te staan. Geregistreerde beheerders van alternatieve beleggingsinstellingen zijn uitgezonderd. Kleinere ondernemingen kunnen op grond van het evenredigheidsbeginsel een vereenvoudigd kader voor ICT-risicobeheer volgen, maar de trainingseis geldt ook voor hen.
De vijf pijlers van DORA
Pijler |
Wat DORA vereist |
1. ICT-risicobeheer |
Een gedocumenteerd kader om ICT-risico's te identificeren, ertegen te beschermen, ze te detecteren en af te handelen. Het bestuur is eindverantwoordelijk |
2. Incidentbeheer en -melding |
Classificatie van ICT-incidenten en melding van ernstige incidenten aan DNB of de AFM |
3. Testen van digitale operationele weerbaarheid |
Doorlopend testen van systemen en paraatheid. De grootste ondernemingen kunnen verplicht worden tot dreigingsgestuurde penetratietests (TLPT) |
4. Beheer van ICT-risico's van derden |
Een informatieregister van alle overeenkomsten met IT-leveranciers en vaste eisen aan de inhoud van de contracten |
5. Informatie-uitwisseling |
De mogelijkheid om informatie over cyberdreigingen te delen tussen financiële ondernemingen |
Termijnen voor het melden van ernstige ICT-incidenten
Wanneer een incident als ernstig wordt geclassificeerd, gelden drie termijnen:
Rapport |
Termijn |
Eerste melding |
Uiterlijk 4 uur na classificatie en uiterlijk 24 uur nadat de onderneming kennis kreeg van het incident |
Tussentijds rapport |
Uiterlijk 72 uur na de eerste melding |
Eindrapport |
Uiterlijk 1 maand na het laatste tussentijdse rapport |
De termijnen zijn aanzienlijk korter dan de 72 uur die veel mensen kennen van de AVG. Dat vraagt dat medewerkers incidenten snel opmerken en melden.
Kritieke IT-leveranciers onder EU-toezicht
Op 18 november 2025 publiceerden EBA, EIOPA en ESMA de lijst van 19 kritieke externe ICT-dienstverleners, waaronder grote cloudaanbieders en datacenters. Zij staan nu onder rechtstreeks Europees toezicht, en de lijst wordt jaarlijks bijgewerkt. Bron: EIOPA
DORA in Nederland: de rol van DNB en de AFM
In Nederland houden De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) toezicht op DORA. Welke toezichthouder bevoegd is, hangt af van wie de vergunning van de onderneming heeft verleend. De toezichthouders kunnen informatie opvragen, onderzoeken uitvoeren en sancties opleggen, zoals aanwijzingen en boetes. Ze ontvangen ook de meldingen van ernstige ICT-incidenten en het informatieregister.
DORA en NIS2: wat is het verschil?
DORA en NIS2 stellen allebei eisen aan cyberbeveiliging, maar voor financiële ondernemingen gaat DORA voor. DORA is het sectorspecifieke regelkader, en NIS2 dekt de overige kritieke sectoren.
| |
DORA |
NIS2 |
Type |
Verordening, rechtstreeks van toepassing |
Richtlijn, omgezet in de Cyberbeveiligingswet |
Sector |
De financiële sector en haar IT-leveranciers |
18 kritieke en belangrijke sectoren |
Toezichthouder in Nederland |
DNB en AFM |
Sectorale toezichthouders |
Trainingseis |
Verplicht voor alle medewerkers en het bestuur |
Het bestuur moet getraind worden; medewerkers worden aangemoedigd |
De trainingseisen in DORA, artikel voor artikel
DORA maakt training verplicht: alle medewerkers en het hoogste bestuur moeten training krijgen in IT-beveiliging en digitale operationele weerbaarheid. De eisen staan in vijf artikelen.
Artikel |
Eis |
Art. 5, lid 2, punt g |
Het bestuur moet een budget vaststellen en regelmatig herzien voor bewustzijnsprogramma's, training in digitale weerbaarheid en ICT-vaardigheden voor alle medewerkers |
Art. 5, lid 4 |
Leden van het bestuur moeten hun kennis van ICT-risico's actueel houden, onder meer door regelmatig specifieke training te volgen |
Art. 13, lid 6 |
Bewustzijnsprogramma's en training in digitale weerbaarheid moeten verplichte onderdelen zijn van de training van medewerkers, afgestemd op hun rol. Dit geldt ook voor het bestuur |
Art. 16, lid 1, punt h |
Ondernemingen binnen het vereenvoudigde kader moeten ook bewustzijnsprogramma's en training aanbieden aan medewerkers en bestuur |
Art. 30, lid 2, punt i |
Contracten met IT-leveranciers moeten de voorwaarden vastleggen voor deelname van de leverancier aan jullie training |
EIOPA heeft bovendien verduidelijkt dat de training moet worden bijgewerkt met lessen uit jullie eigen ICT-incidenten en actuele dreigingsinformatie. Training is dus geen eenmalige oefening. Bron: EIOPA Q&A
Awareness-training voor alle medewerkers
Alle medewerkers moeten algemene training in beveiligingsbewustzijn krijgen, op een niveau dat past bij hun rol. De financiële afdeling heeft bijvoorbeeld extra training nodig in CEO-fraude en phishing. Klantadviseurs die thuis of onderweg werken, hebben training nodig in veilig werken op afstand.
Gespecialiseerde training voor het bestuur en sleutelrollen
Het bestuur is eindverantwoordelijk voor DORA en moet ICT-risico's kunnen beoordelen. Relevante onderwerpen zijn:
- De juridische eisen die DORA aan het bestuur stelt
- Risico- en kwetsbaarheidsbeoordelingen
- Incidentrespons, bedrijfscontinuïteit en disaster recovery
- Crisisbeheer en de meldtermijnen
- Beheer van IT-leveranciers en de toeleveringsketen
De training kan plaatsvinden via e-learning, workshops of scenariogebaseerde training.
Training in digitale operationele weerbaarheid
DORA legt niet precies vast wat deze training moet bevatten. Het is aan jullie om dat te beoordelen op basis van jullie risicoprofiel. Een deel wordt gedekt door de training van het bestuur in risico- en crisisbeheer. Een ander deel draait om het oefenen en testen van jullie paraatheid, bijvoorbeeld met phishingsimulaties die laten zien hoe weerbaar de organisatie is tegen een van de meest voorkomende aanvallen.
Zo voldoen jullie aan de trainingseisen van DORA: checklist
- Breng rollen en risico's in kaart met een risicoanalyse.
- Geef alle medewerkers vaste awareness-training met doorlopend nieuwe onderwerpen.
- Maak rolgebaseerde leertrajecten voor bestuur, IT, financiën en klantgerichte medewerkers.
- Test de weerbaarheid met phishingsimulaties en volg op bij medewerkers die meer training nodig hebben.
- Stel een budget vast voor de training en documenteer het (art. 5).
- Leg de deelname van leveranciers aan training vast in jullie IT-contracten (art. 30).
- Werk de training bij na incidenten en nieuwe dreigingen, en documenteer de uitvoering richting bestuur en toezichthouder.
Zo helpt CyberPilot met de trainingseisen van DORA
CyberPilot dekt de onderdelen van DORA die over training en bewustzijn gaan. Andere onderdelen, zoals het informatieregister en incidentmelding, vragen om andere tools.
Awareness-training: De cursuscatalogus bevat veel onderwerpen over IT-beveiliging, AVG en compliance, en met alle drie de series ingeschakeld komt er elke maand nieuwe content bij. Jullie kunnen de trainingen aanpassen, eigen cursussen toevoegen, zoals jullie IT-beveiligingsbeleid, en rolgebaseerde leertrajecten plannen voor verschillende groepen. Het bestuur kan een managementsamenvatting als pdf krijgen met trainingsresultaten, phishingcijfers en beveiligingscultuur.
Phishingtraining. Realistische simulaties in de eigen inbox van medewerkers testen en versterken de weerbaarheid van de organisatie tegen phishing. Met spear phishing kunnen de simulaties worden afgestemd op jullie organisatie en specifieke groepen medewerkers.
Security Culture. Meet de beveiligingscultuur voor en na de training, zodat jullie het effect kunnen aantonen.
Veelgestelde vragen over DORA
Waar staat DORA voor? DORA staat voor Digital Operational Resilience Act. In het Nederlands heet het de verordening digitale operationele weerbaarheid voor de financiële sector, verordening (EU) 2022/2554.
Wanneer is DORA in werking getreden? DORA is op 16 januari 2023 in werking getreden en is sinds 17 januari 2025 van toepassing op alle ondernemingen die eronder vallen.
Is DORA wet in Nederland? Ja. DORA is een EU-verordening en is rechtstreeks van toepassing in Nederland, zonder omzetting in nationale wetgeving. DNB en de AFM houden toezicht.
Wie moet aan DORA voldoen? Financiële ondernemingen in de EU, zoals banken, verzekeraars, pensioenfondsen, beleggingsondernemingen, betaalinstellingen en aanbieders van cryptoactivadiensten. IT-leveranciers worden geraakt via contractuele eisen, en de meest kritieke staan onder rechtstreeks EU-toezicht.
Vereist DORA training van medewerkers? Ja. Artikel 13, lid 6 maakt awareness-training en training in digitale operationele weerbaarheid verplicht voor alle medewerkers en het bestuur. Het bestuur moet daarnaast zijn kennis actueel houden op grond van artikel 5, lid 4.
Wat is het verschil tussen DORA en NIS2? DORA is een verordening voor de financiële sector, terwijl NIS2 een richtlijn is voor 18 andere kritieke sectoren. Voor financiële ondernemingen gaan de eisen van DORA voor op NIS2.
Hoe snel moet een ICT-incident onder DORA worden gemeld? De eerste melding moet uiterlijk 4 uur nadat het incident als ernstig is geclassificeerd worden gedaan, en uiterlijk 24 uur nadat de onderneming er kennis van kreeg.
Lees meer: De verordening op EUR-Lex · EIOPA over DORA · Rijksoverheid over DORA